विशेष प्रतिनिधी, मुंबई
महाराष्ट्रातील हवामानात सध्या अत्यंत वेगाने मोठे बदल होत असून, राज्याला एकाच वेळी तीव्र उष्णता, दमटपणा आणि अवकाळी पाऊस अशा तिहेरी संकटाचा सामना करावा लागत आहे. हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, राज्याच्या वेगवेगळ्या भागांत कमालीची विरोधाभासी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. एका बाजूला विदर्भातील काही जिल्ह्यांमध्ये तापमानाचा पारा ४५ अंशांच्या पार गेल्याने तीव्र उष्णतेची लाट पसरली आहे, तर दुसऱ्या बाजूला काही भागात ढगांच्या गडगडाटासह पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
विदर्भात उष्णतेचा हाहाकार; ३ जिल्ह्यांना 'रेड अलर्ट'
विदर्भामध्ये सध्या उन्हाचा प्रचंड तडाखा बसत असून नागरिक कमालीचे त्रस्त झाले आहेत. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून **वर्धा, अकोला आणि अमरावती** या तीन जिल्ह्यांसाठी तीव्र उष्णतेचा **'रेड अलर्ट'** जारी केला आहे. अमरावती जिल्ह्यामध्ये गेल्या आठवड्याभरापासून तापमान ४५ ते ४६ अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान नोंदवले गेल्याने येथील जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे. वाढत्या तापमानामुळे उष्माघाताच्या (Heat Stroke) रुग्णांमध्ये मोठी वाढ होत असल्याचे समोर येत आहे. दुपारच्या वेळी रस्ते ओस पडत असून नागरिकांना घराबाहेर पडणे कठीण झाले आहे.
५ जिल्ह्यांत 'ऑरेंज अलर्ट'; तापमान आणखी वाढणार
वर्धा, अकोला आणि अमरावती व्यतिरिक्त विदर्भातील इतर जिल्ह्यांमध्येही परिस्थिती चिंताजनक आहे. हवामान विभागाने गडचिरोली, गोंदिया, नागपूर, यवतमाळ आणि भंडारा या पाच जिल्ह्यांमध्ये 'ऑरेंज अलर्ट' जाहीर केला आहे. आगामी काही दिवसांत या भागातील तापमान अजून वाढण्याची शक्यता असून नागरिकांना विशेष काळजी घेण्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
मराठवाड्यात पावसाचा 'येलो अलर्ट'
एकतीकडे विदर्भ उन्हाने होरपळत असतानाच, मराठवाड्यातील हवामानात वेगळाच बदल पाहायला मिळत आहे. बीड, धाराशिव आणि लातूर या जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. हवामान विभागाने या क्षेत्रासाठी 'येलो अलर्ट' जारी केला असून, काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह आणि ढगांच्या गडगडाटासह पाऊस होऊ शकतो. या बदलत्या वातावरणामुळे शेतकरी आणि स्थानिक नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
मुंबईसह किनारपट्टीच्या भागात दमट वातावरण आणि उकाडा
मुंबईसह ठाणे, पालघर आणि रायगड या कोकण किनारपट्टीच्या पट्ट्यात तापमानाचा पारा ३४ ते ३५ अंश सेल्सिअसच्या आसपास असला, तरी हवेतील वाढत्या आर्द्रतेमुळे (Humidity) नागरिकांना असह्य उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे. अरबी समुद्राकडून येणाऱ्या बाष्पयुक्त वाऱ्यांमुळे वातावरणातील दमटपणा कमालीचा वाढला आहे. संध्याकाळच्या सुमारास काही ठिकाणी हलक्या सरी कोसळण्याची शक्यता असली, तरी या उकाड्यापासून नागरिकांना त्वरित दिलासा मिळण्याची चिन्हे नाहीत.
आरोग्य विभागाकडून मार्गदर्शक सूचना (ॲडव्हायझरी)
वाढत्या उन्हाचा आणि उष्माघाताचा धोका टाळण्यासाठी आरोग्य विभागाने नागरिकांसाठी महत्त्वाची नियमावली जारी केली आहे:
* दुपारी १२ ते ४ या वेळेत थेट उन्हात फिरणे किंवा घराबाहेर पडणे टाळावे.
* शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवण्यासाठी पुरेसे पाणी, लिंबू पाणी किंवा ताक प्यावे.
* बाहेर पडताना हलक्या रंगाचे आणि सुती (कॉटनचे) कपडे वापरावेत.
* उष्णतेमुळे शरीरावर होणारे परिणाम लक्षात घेता, कोणताही त्रास जाणवल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
